(ANTALYA) - Antalya'da yapılan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) çerçevesinde, elektrik dağıtım şebekelerinin enerji dönüşümündeki önemi, yükselen yatırım gereksinimi ve iklim finansmanı gündeme geldi. Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (Elder) tarafından gerçekleştirilen uluslararası panelde, Dünya Bankası Grubu'nun Türkiye'de faaliyet gösteren büyük elektrik dağıtım şirketlerinden biri için 450 milyon dolarlık yeni bir finansman işlemi hazırlığında olduğu bildirildi.

Türkiye Pavilyonu'nda düzenlenen "Enerji Dönüşümünün Önünü Açmak: Enterkonneksiyonlar, Dağıtım Şebekeleri, İklim Finansmanı ve COP31 D-GRIDS Girişimi" isimli panelde, Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı (IRENA), Dünya Bankası Grubu, Avrupa elektrik sektörü temsilcileri ile Türkiye'den enerji yetkilileri buluştu.

Elder Genel Sekreteri Fakir Hüseyin Erdoğan'ın moderatörlüğünü yaptığı panelde; yenilenebilir enerji kapasitesindeki büyümenin elektrik altyapısına yansımaları, şebekelerin yenilenmesi ve yatırımların nasıl finanse edileceği ele alındı.

DÜNYA BANKASI GRUBU, TÜRKİYE'DE 450 MİLYON DOLARLIK FİNANSMAN İŞLEMİ HAZIRLIYOR

Panelde değerlendirmelerde bulunan Dünya Bankası temsilcisi Demetrios Papathanasiou, Türkiye elektrik dağıtım sektörünün performansına ilişkin olumlu görüşlerini şöyle dile getirdi:

"Türkiye'nin büyük başarı öykülerinden birinin, elektrik dağıtım sektörünün yıllar boyunca sergilediği güçlü performans ve bunu bugün de devam ettirmesi olduğunu düşünüyorum. Söylediklerimizi desteklediğimizi ortaya koymak amacıyla, birkaç ay önce Türkiye'de özel bir elektrik dağıtım şirketine yönelik ilk öz sermaye yatırımımızı onayladık."

Türkiye'de yeni bir finansman anlaşması üzerinde çalıştıklarını bildiren Papathanasiou, açıklamasını şöyle sürdürdü:

"Bununla sınırlı kalmıyoruz. Üzerinde çalıştığımız bir işlem olduğundan şirketin adını şu aşamada açıklayamıyorum; ancak çok yakında Türkiye'nin en büyük elektrik dağıtım şirketlerinden biri için 450 milyon dolarlık sürdürülebilirlik bağlantılı tahvil işlemine kaynak sağlamaya hazırlanıyoruz.

Hedefimiz, şirketin tercihine göre yerel ya da yabancı para birimi cinsinden uzun vadeli sermaye sunmak. Bu kaynakla şirketin modernizasyon, akıllı şebekeler ve dijitalleşme yatırımlarını artırmasına, dağıtık elektrik üretimini sisteme katmasına ve şarj altyapısına yoğunlaşmasına destek olmayı amaçlıyoruz."

ELDER: DAĞITIM ŞEBEKELERİNDE YATIRIM GEREKSİNİMİ BÜYÜYOR

Elder Genel Sekreteri Fakir Hüseyin Erdoğan, enerji dönüşümünün elektrik dağıtım altyapısında geniş kapsamlı yatırımları zorunlu kıldığını söyledi.

Türkiye'deki elektrik dağıtım şirketlerinin önceki tarife döneminde sisteme 11,9 milyar dolarlık yatırım gerçekleştirdiğini kaydeden Erdoğan, yeni tarife döneminde 18,5 milyar dolarlık yatırımın planlandığını bildirdi.

Dağıtım şebekelerine 2040 yılına dek yapılacak yatırımların toplamının 80 milyar dolara çıkabileceğini belirten Erdoğan, finansman konusunun sektörün karşısındaki başlıca gündem maddelerinden biri olduğunun altını çizdi.

IRENA: ŞEBEKE YATIRIMLARININ YILLIK TUTARI 1 TRİLYON DOLARA YÜKSELMELİ

Elektrik şebekelerinin enerji dönüşümündeki hayati işlevine işaret eden IRENA Direktörü Aleksi Lumijärvi, şu ifadeleri kullandı:

"IRENA'nın 1,5 derece senaryosunda, yıllık ortalama şebeke yatırımlarının 2035 yılına kadar iki katına çıkarak yaklaşık 500 milyar dolardan 1 trilyon dolara ulaşması öngörülüyor. Sonrasında, 2050'ye kadar her yıl yaklaşık 1,2 trilyon dolarlık yatırım yapılması gerekecek.

Birçok ülkede dağıtım şebekeleri; ciddi yatırım ve finansman sorunlarının yanı sıra düzenleyici ve teknik kısıtlarla da karşı karşıya bulunuyor. Bu engeller, yükselen ve gelişmekte olan ekonomilerde daha fazla öne çıkıyor. Şebeke kapasitesinin sınırlı olması, finansman maliyetlerinin yüksekliği ve kurumsal ve teknik kapasite yetersizlikleri, elektrifikasyonun ve enerjiye erişimin yavaşlamasına yol açabilir."

COP31 bünyesinde başlatılan D-GRIDS girişiminin dağıtım şebekelerine dönük yatırımlara ve yenileme çalışmalarına destek olmayı hedeflediğini aktaran Lumijärvi, şöyle devam etti:

"Dağıtım şebekeleri, enerji depolama, esneklik çözümleri ve enerji verimliliği dönüşüm sürecinin çevresinde duran tali unsurlar değildir. Bunlar, yeni enerji sisteminin ana altyapısını meydana getiriyor. Teknolojiler kullanıma hazır. Ekonomik dayanaklar da güçlü. Şimdi sistemleri ölçeklendirmeye ve geliştirmeye odaklanmamız gerekiyor."

Panelde söz alan Eurelectric Genel Sekreteri Kristian Ruby, Avrupa'da elektrik dağıtım şebekelerine yıllık yaklaşık 34 milyar avro düzeyindeki yatırımların 2050'ye kadar yılda ortalama 67 milyar avroya çıkarılması gerektiğini belirtti; yatırımların hızlanması ve izin süreçlerinin kolaylaştırılması çağrısı yaptı.

Daha sonra konuşan TEİAŞ Genel Müdür Yardımcısı ve Med-TSO Başkan Yardımcısı Serhat Metin, Akdeniz ülkeleri arasındaki elektrik bağlantılarının güçlendirilmesinin yenilenebilir enerjinin sisteme katılması ve arz güvenliği bakımından taşıdığı önemi vurguladı. Türkiye'nin yaklaşık 44 gigavat olan rüzgar ve güneş enerjisi kapasitesinin 2040 yılında 175 gigavata yükseltilmesinin hedeflendiğini kaydetti.

IRENA temsilcisi Zafar Samadov da şebekeye bağlanma olanaklarının yetersizliği sebebiyle dünya çapında 4 bin gigavata varan yenilenebilir enerji kapasitesiyle yaklaşık 600 gigavatlık enerji depolama kapasitesinin yatırım için beklediğini belirtti ve şebeke altyapısının güçlendirilmesi gereğine dikkat çekti.