Lise öğrencileri, iklim değişikliğinin kutup bölgelerinde yol açtığı değişimleri izlemek ve buzulların erime süreçlerini daha ayrıntılı araştırmak için buzulların iç yapısını üç boyutlu haritalamayı amaçlayan bir sensör sistemi geliştirdi.

TÜBİTAK ve TEKNOFEST kapsamında gerçekleştirilen 2204-C Lise Öğrencileri Kutup Araştırma Projeleri Yarışması'nda birinciliği elde eden Piezo-Team ekibi, çalışmalarını Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı'nda ( Cop31 ) tanıtıyor.

Türkiye Teknoloji Takımı Vakfının (T3 Vakfı) desteğiyle uluslararası katılımcılarla bir araya gelen ekip, İstanbul'daki Araştırma Geliştirme Eğitim ve Uygulama Merkezi Lisesinde (ARGEM) eğitim gören üç öğrenciden oluşuyor. Öğrenciler, yaklaşık 2,5 yıldır üzerinde çalıştıkları projeyle kutup buzullarının iç yapısında yaşanan değişimleri belirlemeyi hedefliyor.

Ekipte yer alan ARGEM 11. sınıf öğrencisi Abdullah Nazım Karanfil, AA muhabirine yaptığı açıklamada, geliştirdikleri sistemin kutup buzullarının iç yapısında oluşan değişim ve kırılmaları tespit etmek üzere tasarlanmış sensörlerden meydana geldiğini söyledi.

Karanfil, yarışmaya iki yıldır katıldıklarını, ilk sene üçüncü, bu yıl ise birinci olduklarını belirtti.

Sistemin nasıl çalıştığını aktaran Karanfil, sensörlerin konulduğu en az üç kapsülden gelen veriler karşılaştırılarak buzulların üç boyutlu iç haritasının çıkarılabildiğini ifade etti ve şöyle konuştu: "Biz aynı GPS gibi burada birbiriyle karşılaştırarak buzulların üç boyutlu iç haritasını oluşturabiliyoruz."

Karanfil, sistemde piezoelektrik ve piezorezistif sensörlere yer verdiklerini, bu araçlarla basınç ve titreşim gibi değişimleri ölçtüklerini kaydetti.

İnsansız hava aracı (İHA) görüntülerinden farklı olarak buzulların yüzey altındaki katmanlarını da araştırmayı amaçladıklarını belirten Karanfil, sistemi zor hava koşullarında da veri toplayacak biçimde tasarladıklarını anlattı.

Karanfil, "Mevcut yöntemlerden en başta ayrıldığımız nokta, zeminin altında gözlemleyebiliyoruz ve özellikle tipi ve fırtınalardan etkilenmeyecek bir sistem oluşturuyoruz." dedi.

Yoğun kar ve tipi sebebiyle uydu görüntülerinin yetersiz kalabildiğini, bu şartlarda İHA uçuşunun mümkün olmadığını dile getiren Karanfil, geliştirdikleri sistem aracılığıyla buzullardaki kırılmaların konumu, yönü ve boyutuyla ilgili veri elde etmeyi amaçladıklarını belirtti.

Karanfil, söz konusu verilerin buzullardaki değişimleri araştıran bilim insanlarına katkı sunabileceğini, kırılmaların hangi dönemlerde hız kazandığının ve çevresel etkenlerle bağlantısının incelenebileceğini söyledi.

Kutup koşullarına dayanıklı batarya tasarladılar

Sistemin enerji gereksinimini karşılamak amacıyla kendi bataryalarını da tasarladıklarını aktaran Karanfil, mevcut sistem için 9 ay kullanım süresi hedeflediklerini bildirdi.

Elektronik devre kartını da geliştirmeyi düşündüklerini kaydeden Karanfil, sonraki aşamalarda sistemin enerji kapasitesini ve çalışma süresini yükseltmeyi amaçladıklarını ifade etti.

Antarktika koşullarına uygun bir sistem geliştirmenin güçlüklerine dikkati çeken Karanfil, malzeme seçimi, ısı dağılımı ve üretim süreçleri için farklı hesaplamalar yaptıklarını anlattı.

Karanfil, iklim değişikliğiyle mücadele açısından önem taşıyan projeleri henüz başlangıç aşamasındayken destek bulmanın ve çalışmayı COP31'de uluslararası katılımcılarla paylaşmanın kendileri için çok değerli bir deneyim olduğunu sözlerine ekledi.